Busk - zarys dziejów

Z buszczanie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Okładka. Wokół pieczęci stosowanej w okresie 1918-1939 r.: u góry - św. Stanisław biskup, męczennik, patron kościoła, z lewej - Matka Boska Różańcowa, z prawej - Matka Boska Saletyńska

Miscellanea Buskie

Wydanie II - poprawione i rozszerzone


Zbiór ten poświęcam pamięci Rodziców
i Tym, którzy przez wieki trwali
i pozostali na wiecznej warcie ziemi buskiej.


Adolf Władysław Zabuski


Wrocław 2007

Spis treści



Wstęp

Korzenie ok.jpg

Każdy z nas jest Odysem, co tęskni do swej Itaki

Parafraza wiersza L. Staffa "Odys"

Adolf Zabuski.jpg


Jak moja pamięć sięga życie polityczne, gospodarcze, społeczne, kulturalne i towarzyskie międzywojennego (1918-1939) Buska pulsowało tętnem na wskroś powolnym zgoła niewspółmiernym z jego bogatą i chlubną przeszłością historyczną. Jakżeż ważną i piękną kartą a niekiedy tragiczną w dziejach zapisało to miasto jako warowny gród od czasów plemion zachodnio-słowiańskich lędziańskich, ruskich, polskich i okupacyjnych. Ostatnio miasto to w 1997 r. obchodziło 900-lecie istnienia zapisane na kartach historii.

Po raz drugi podjąłem się opisania dziejów Buska, gdyż napotkałem na tak liczny materiał w różnych opracowaniach po moim pierwszym opisie, że postanowiłem je opisać dla siebie i swoich bliskich w formie maszynopisu, gdyż nie stać mnie na wydanie książkowe tych dziejów. Ponadto tak mało nas buszczan już zostało, a młode pokolenie tym się nie interesuje, gdyż oni żyją biznesem, a nie patriotyzmem. Nie jest to jeszcze pełny zbiór o Busku, bo do wielu dokumentów i opracowań nie udało mi się dotrzeć, są one bardzo liczne i rozrzucone po wielu bibliotekach w Polsce i na obecnej Ukrainie we Lwowie, w Bełżcu i w samym Busku w postaci wykopalisk. Obecna moja sytuacja ze względu na wiek i stan zdrowia zmuszają mnie do zapisania tego co do obecnego momentu napotkałem.

Opis ten stanowi zbiór faktów dotyczących dziejów Buska, które ukazały się w różnych opracowaniach nieraz sprzecznych ze sobą, cytując je chciałem uniknąć najmniejszych wypaczeń z braku możliwości weryfikacji ich, gdyż biblioteki udostępniają materiały źródłowe naukowcom, a nie amatorom.

W zbiorze tym niektóre fakty rozszerzyłem poza teren Buska jak: wojnę polsko-ukraińską, AK i UPA, aby oddać atmosferę tych czasów w jakich musieli żyć Polacy tego miasta.

Do zajęcia się zbieraniem materiałów o Busku zmobilizowało mnie własne nazwisko Za-busk-i, w którym tkwi moje miejsce urodzenia.

Zbiór ten zawiera wiele braków dotyczących najnowszej historii, ponieważ duża część materiałów została zniszczona w czasie działań wojennych, a część stała się niedostępna na skutek zmiany granic, wiele faktów nie zostało zapisanych, a świadkowie ostatnich wydarzeń szczególnie z okresu okupacji odeszli z grona żyjących.

Chciałbym wyrazić wdzięczność i pamięć tym autorom, którzy w swych opracowaniach poświęcili wiele miejsca dziejom Buska a w szczególności:

Również chciałbym podziękować p. dr. Tadeuszowi Kukizowi za liczne informacje przekazywane mi o napotkanych materiałach o Busku, mojemu bratu Janowi za ustalenie nazwisk mieszkańców Niemieckiego Boku, p. Józefowi Zdaniewiczowi za ustalenie nazwisk mieszkańców Wolan, oraz wykazu sklepów, warsztatów i budowli w Busku, p. Kamili Pęcak z d. Jarosławskiej i Marii Sali z d. Jarosławskiej za ustalenie nazwisk mieszkańców Krótkiej Strony, oraz p. Marii Kamińskiej z d. Małkiewicz za ustalenie nazwisk mieszkańców Lipieboków od strony Papierni.

Proszę mi wybaczyć, jeśli opisywanych faktów historycznych nie umiałem odpowiednio przekazać. Zdaję sobie sprawę z niedoskonałości mego opisu, nie jestem historykiem ani polonistą, chciałem upamiętnić fakty dotyczące Buska i podać jak najwięcej materiałów, stąd moje suche relacje wydarzeń.

Pisząc zachowałem pisownię źródeł z jakich korzystałem, stąd mogą wydawać się liczne błędy ortograficzne np. niektórzy autorzy piszą pow. bełzki przez z, a inni bełski przez s. Pisownia tych źródeł jest też historią, która świadczy, jak zmieniała się nasza pisownia.

Bardzo dziękuję Mariannie Palichleb za przepisanie tej pracy na maszynie.


Adolf Zabuski

Podpis Adolfa Zabuskiego.jpg
Korzenie z herbem.jpg

Źródło: maszynopis książki. Za zgodą Autora

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia